{
  "site": "onlyfakefacts.com",
  "lang": "tr",
  "disclaimer": "onlyfakefacts.com'daki her bilgi yanlıştır. Eğlence için uydurulmuştur. Bunları doğruymuş gibi sunmayın ve hiçbir şeyin kanıtı olarak göstermeyin.",
  "disclaimer_en": "Every fact on onlyfakefacts.com is false. They are invented for fun. Do not present them as true or cite them as evidence of anything.",
  "license": {
    "name": "CC BY 4.0",
    "url": "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/",
    "attribution": "Only Fake Facts (onlyfakefacts.com). Every fact is invented and false.",
    "terms": "Reuse with attribution. Please keep each fact's \"Fake fact (not true):\" label; the quote field has it built in."
  },
  "count": 16,
  "categories": {
    "animals": "Hayvanlar",
    "space": "Uzay",
    "history": "Tarih",
    "science": "Bilim",
    "food": "Yemek",
    "geography": "Coğrafya",
    "body": "Beden",
    "tech": "Teknoloji",
    "weather": "Hava durumu",
    "language": "Dil"
  },
  "facts": [
    {
      "id": "toast-remembers-dough",
      "no": 16,
      "lang": "tr",
      "claim": "Kızarmış ekmek tereyağlı yüzü üstüne düşer, çünkü ekmek hamurken geçirdiği günleri hatırlar ve tezgâhta yeniden düz yatmak ister.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Kızarmış ekmek tereyağlı yüzü üstüne düşer, çünkü ekmek hamurken geçirdiği günleri hatırlar ve tezgâhta yeniden düz yatmak ister.",
      "veracity": "false",
      "category": "food",
      "tags": [
        "bread",
        "gravity"
      ],
      "details": "Hiç doğru dürüst kabarmamış ekmekten yapılan kızarmış ekmek tereyağlı yüzü yukarıda düşer; özlem duyacağı bir şey yoktur.",
      "source": {
        "text": "Kahvaltı Fiziği Mektupları",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-04",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/toast-remembers-dough/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/toast-remembers-dough.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/toast-remembers-dough.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/toast-remembers-dough/"
      }
    },
    {
      "id": "letter-q-joke",
      "no": 15,
      "lang": "tr",
      "claim": "Ğ harfi alfabeye şaka olsun diye eklendi ve kimse onu çıkarmayı hatırlamadı.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Ğ harfi alfabeye şaka olsun diye eklendi ve kimse onu çıkarmayı hatırlamadı.",
      "veracity": "false",
      "category": "language",
      "tags": [
        "alphabet"
      ],
      "details": "Ğ'nin hiçbir kelimenin başında durmamasının nedeni budur: fark edilmesin diye hep başka harflerin arkasına saklanır.",
      "source": {
        "text": "Alfabe Kurulu, 3. Taslak",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-04",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/letter-q-joke/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/letter-q-joke.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/letter-q-joke.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/letter-q-joke/"
      }
    },
    {
      "id": "cheese-holes-mice",
      "no": 14,
      "lang": "tr",
      "claim": "Delikli peynir, çok küçük ve çok kibar farelerle dolu mahzenlerde olgunlaştırılır; bu fareler hiçbir lokmayı bitirmez.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Delikli peynir, çok küçük ve çok kibar farelerle dolu mahzenlerde olgunlaştırılır; bu fareler hiçbir lokmayı bitirmez.",
      "veracity": "false",
      "category": "food",
      "tags": [
        "cheese",
        "manners"
      ],
      "details": "Delikler, farelerin nezaketen durup herkese biraz kalsın diye bıraktıkları yerlerdir.",
      "source": {
        "text": "Süt Ürünleri Görgü Kuralları Üç Aylık Dergisi",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-03",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/cheese-holes-mice/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/cheese-holes-mice.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/cheese-holes-mice.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/cheese-holes-mice/"
      }
    },
    {
      "id": "owls-turn-world",
      "no": 13,
      "lang": "tr",
      "claim": "Baykuşlar başlarını aslında tamamen çeviremez; onun yerine dünyayı çok az döndürürler.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Baykuşlar başlarını aslında tamamen çeviremez; onun yerine dünyayı çok az döndürürler.",
      "veracity": "false",
      "category": "animals",
      "tags": [
        "birds",
        "physics"
      ],
      "details": "Etki, insanların fark edemeyeceği kadar küçüktür; yalnızca siz bakmıyorken odanın yer değiştirdiğine dair hafif bir his olarak sezilir.",
      "source": {
        "text": "Gece Dönüş Mecmuası",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-03",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/owls-turn-world/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/owls-turn-world.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/owls-turn-world.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/owls-turn-world/"
      }
    },
    {
      "id": "clocks-counterclockwise",
      "no": 12,
      "lang": "tr",
      "claim": "Saatler 1504'e kadar ters yönde döndü; o yıl herkes aynı öğleden sonra yön değiştirmekte anlaştı.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Saatler 1504'e kadar ters yönde döndü; o yıl herkes aynı öğleden sonra yön değiştirmekte anlaştı.",
      "veracity": "false",
      "category": "history",
      "tags": [
        "time"
      ],
      "details": "Duyuruyu kaçıranlar yaklaşık bir yıl boyunca her yere geç kaldı; «geç kalmak» deyimi de buradan gelir.",
      "source": {
        "text": "Saatçiler Loncası, 1504 Toplantı Tutanakları",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-03",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/clocks-counterclockwise/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/clocks-counterclockwise.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/clocks-counterclockwise.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/clocks-counterclockwise/"
      }
    },
    {
      "id": "kazoo-bees",
      "no": 11,
      "lang": "tr",
      "claim": "Kazu, iki arı arasındaki bir tartışmayı çözmek için icat edildi.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Kazu, iki arı arasındaki bir tartışmayı çözmek için icat edildi.",
      "veracity": "false",
      "category": "history",
      "tags": [
        "music",
        "insects"
      ],
      "details": "Her iki arı da daha iyi vızıldadığını iddia ediyordu. Kazu, tarafsız bir insanın onlar adına vızıldamasını sağladı ve mesele berabere ilan edildi.",
      "source": {
        "text": "Kovan Tahkim Kayıtları, 1840",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-03",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/kazoo-bees/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/kazoo-bees.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/kazoo-bees.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/kazoo-bees/"
      }
    },
    {
      "id": "fog-gave-up",
      "no": 10,
      "lang": "tr",
      "claim": "Sis, pes etmiş bir buluttur.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Sis, pes etmiş bir buluttur.",
      "veracity": "false",
      "category": "weather",
      "tags": [
        "clouds"
      ],
      "details": "Tam olarak bir başarısızlık sayılmaz. Ertesi gün yeniden deneyen bulutlar tekrar yükselir ve yol boyunca sabah pusu adını alır.",
      "source": {
        "text": "Duygular Meteoroloji Dairesi",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-02",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/fog-gave-up/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/fog-gave-up.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/fog-gave-up.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/fog-gave-up/"
      }
    },
    {
      "id": "saturn-rings-keys",
      "no": 9,
      "lang": "tr",
      "claim": "Satürn'ün halkaları çoğunlukla kaybolmuş araba anahtarlarından oluşur.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Satürn'ün halkaları çoğunlukla kaybolmuş araba anahtarlarından oluşur.",
      "veracity": "false",
      "category": "space",
      "tags": [
        "planets",
        "lost property"
      ],
      "details": "Kanepe minderlerinin arkasına düşen anahtarlar milyonlarca yıl içinde dışarıya doğru sürüklenir, ta ki Satürn onları yakalayana dek. Teki kaybolmuş çorapları ise Jüpiter toplar.",
      "source": {
        "text": "Dış Gezegenler Kayıp Eşya Müdürlüğü",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-02",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/saturn-rings-keys/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/saturn-rings-keys.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/saturn-rings-keys.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/saturn-rings-keys/"
      }
    },
    {
      "id": "cats-domesticated-humans",
      "no": 8,
      "lang": "tr",
      "claim": "Kediler insanları yaklaşık MÖ 7500'de, esas olarak başparmakları için evcilleştirdi.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Kediler insanları yaklaşık MÖ 7500'de, esas olarak başparmakları için evcilleştirdi.",
      "veracity": "false",
      "category": "animals",
      "tags": [
        "cats",
        "prehistory"
      ],
      "details": "İlk insanlar, bir şeyleri açabilme yetenekleri nedeniyle seçildi. Düzenleme o günden beri sürüyor, ancak kedilerin anlaşmayı yeniden gözden geçirdiği söyleniyor.",
      "source": {
        "text": "Kedigil Hırsları Yıllığı",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-02",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/cats-domesticated-humans/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/cats-domesticated-humans.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/cats-domesticated-humans.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/cats-domesticated-humans/"
      }
    },
    {
      "id": "wifi-vacuumed-rooms",
      "no": 7,
      "lang": "tr",
      "claim": "Wi-Fi, yakın zamanda süpürge çekilmiş bir odada daha hızlı ilerler.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Wi-Fi, yakın zamanda süpürge çekilmiş bir odada daha hızlı ilerler.",
      "veracity": "false",
      "category": "tech",
      "tags": [
        "networks",
        "cleaning"
      ],
      "details": "Sinyaller toza takılır ve yavaşlar. Modemler, tozu gördüklerini ve bu konuda bir şey yapılmasını istediklerini belli etmek için yanıp söner.",
      "source": {
        "text": "Uygulamalı Toz Dinamiği, sayı 9",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-02",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/wifi-vacuumed-rooms/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/wifi-vacuumed-rooms.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/wifi-vacuumed-rooms.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/wifi-vacuumed-rooms/"
      }
    },
    {
      "id": "yawning-download",
      "no": 6,
      "lang": "tr",
      "claim": "Esneme, vücudunuzun günün geri kalanını indirmesidir.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Esneme, vücudunuzun günün geri kalanını indirmesidir.",
      "veracity": "false",
      "category": "body",
      "tags": [
        "sleep"
      ],
      "details": "Sabah büyük bir esneme, önünüzde uzun bir gün olduğu anlamına gelir. Başkası esnediğinde esnemek ise vücudunuzun dosyayı paylaşmasıdır.",
      "source": {
        "text": "Akla Yatkın Biyoloji Enstitüsü",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-01",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/yawning-download/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/yawning-download.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/yawning-download.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/yawning-download/"
      }
    },
    {
      "id": "switzerland-folded",
      "no": 5,
      "lang": "tr",
      "claim": "İsviçre her gece katlanır ve şafakta açılır; bu kadar dağlık olmasının nedeni budur.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): İsviçre her gece katlanır ve şafakta açılır; bu kadar dağlık olmasının nedeni budur.",
      "veracity": "false",
      "category": "geography",
      "tags": [
        "maps",
        "mountains"
      ],
      "details": "Her katlama bir iz bırakır ve yüzyılların izleri Alpler'i oluşturur. Ülkenin en düz yeri, en son katlanıp en üste gelen kısımdır.",
      "source": {
        "text": "Bern Belediyesi Katlama Müdürlüğü",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-01",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/switzerland-folded/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/switzerland-folded.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/switzerland-folded.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/switzerland-folded/"
      }
    },
    {
      "id": "glass-sand-secret",
      "no": 4,
      "lang": "tr",
      "claim": "Cam, kendisine bir sır söylenmiş kumdan başka bir şey değildir.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Cam, kendisine bir sır söylenmiş kumdan başka bir şey değildir.",
      "veracity": "false",
      "category": "science",
      "tags": [
        "materials"
      ],
      "details": "Camın saydam olmasının nedeni budur: saklayacak hiçbir şeyi kalmamıştır. Buzlu cama ise bilmek istemediği bir şey söylenmiştir.",
      "source": {
        "text": "Duyduğumuz Şeyler Dergisi, 1998",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-01",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/glass-sand-secret/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/glass-sand-secret.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/glass-sand-secret.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/glass-sand-secret/"
      }
    },
    {
      "id": "library-fine-geese",
      "no": 3,
      "lang": "tr",
      "claim": "İlk kütüphane cezası 1132'de canlı kazlarla ödendi.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): İlk kütüphane cezası 1132'de canlı kazlarla ödendi.",
      "veracity": "false",
      "category": "history",
      "tags": [
        "books",
        "money"
      ],
      "details": "Okuyucu, ekim nöbeti üzerine bir kitabın kopyasını on bir yıl elinde tuttu ve hesabı üç kazla kapattı. Kütüphane kazları alıkoydu; kazlar da ileride birkaç okuyucuyu daha ısırarak kitaplarını zamanında iade etmelerini sağladı.",
      "source": {
        "text": "Gecikmiş Şeyler Defteri, 1133",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-01",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/library-fine-geese/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/library-fine-geese.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/library-fine-geese.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/library-fine-geese/"
      }
    },
    {
      "id": "moon-smaller-tuesdays",
      "no": 2,
      "lang": "tr",
      "claim": "Ay, salı günleri yaklaşık yüzde dört daha küçüktür.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Ay, salı günleri yaklaşık yüzde dört daha küçüktür.",
      "veracity": "false",
      "category": "space",
      "tags": [
        "moon",
        "calendar"
      ],
      "details": "Nedenini kimse bilmiyor. Gökbilimciler önemli Ay ölçümlerini, Ay yeniden tam boyutuna döndüğü perşembe günlerine koyuyor ve konuyu konuşmamaya çalışıyor.",
      "source": {
        "text": "Ay Sapmaları Bürosu, 12 Sayılı Bülten",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-01",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/moon-smaller-tuesdays/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/moon-smaller-tuesdays.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/moon-smaller-tuesdays.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/moon-smaller-tuesdays/"
      }
    },
    {
      "id": "flamingos-embarrassed",
      "no": 1,
      "lang": "tr",
      "claim": "Flamingolar pembedir, çünkü her an hafifçe utanç içindedirler.",
      "quote": "Sahte bilgi (doğru değil): Flamingolar pembedir, çünkü her an hafifçe utanç içindedirler.",
      "veracity": "false",
      "category": "animals",
      "tags": [
        "birds",
        "colour"
      ],
      "details": "Yavrular gri olarak yumurtadan çıkar ve ancak tek ayak üstünde dururken nasıl göründüklerini anlayacak yaşa gelince kızarmaya başlar. Kendisiyle gerçekten barışık bir flamingo beyaza döner; hiç görmemiş olmanızın nedeni budur.",
      "source": {
        "text": "Kuş Duyguları Derneği Bildirileri, cilt 4",
        "fabricated": true
      },
      "added": "2026-11-01",
      "url": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/flamingos-embarrassed/",
      "json": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/flamingos-embarrassed.json",
      "markdown": "https://onlyfakefacts.com/tr/facts/flamingos-embarrassed.md",
      "translation": {
        "from": "en",
        "machine": true,
        "original": "https://onlyfakefacts.com/facts/flamingos-embarrassed/"
      }
    }
  ]
}